Het geheime leven van de Paardenbloem

De Latijnse naam voor Paardenbloem is Taraxacum officinalis. De soort naam ‘officinalis’ wil zeggen dat dit kruid al in de Middeleeuwen verplicht aanwezig moest zijn in de toenmalige apotheken, ook wel ‘officines’ genoemd. Over de herkomst van de naam ‘Taraxacum’ zijn verschillende theorieën. ‘Taraxis’ was het oud Griekse woord voor een oogziekte waar Paardenbloem een heilzame werking op had, dus het is goed mogelijk dat de naam daarvan afstamt. Een andere mogelijkheid is dat de Paardenbloem vernoemt is naar de de heilige ‘Tara’. Tara is een berg in Ierland waar de Keltische koning elk jaar tijdens Beltane (het lente feest) een vreugdevuur ontstak. Paardenbloem is een typisch lente kruid en de vrouwen in Ierland maakten er rond Beltane wijn of bier van.

Geneeskrachtige werking van de Paardenbloem

Je zou het misschien niet zeggen, maar de Paardenbloem is een zeer nuttig en veelzijdig kruid. De 16e eeuwse Vlaamse botanist Dodoens noemde de Paardenbloem ook wel ‘Canckerbloem’ omdat de plant bij kanker werd ingezet. Het melksap (‘amara latex)’ in de holle stengel bevat tumor remmende stoffen, Rubber en Triterpenen waarmee wratten direct op de huid kunnen worden aangestipt. In de wortel zitten vooral veel Inuline en suikers, dit maakt de Paardenbloem een geschikt kruid bij diabetes. In de bloem en het blad zitten Bitterstoffen, die stimuleren de lever en galproductie bij allerlei spijsverteringsklachten.

Verder zitten er heel veel vitaminen en mineralen in de Paardenbloem. Het aanwezige Choline (vitamine B) werkt vooral vocht drijvend bij nieraandoeningen en allerlei nerveuze klachten (het bevordert de zweetproductie), vitamine C ondersteunt het immuunsysteem, vitamine D maakt vrolijk en bouwt botten en spieren op, vitamine A is de pro-vitamine die door het lichaam zelf wordt omgezet als het nodig is. Qua mineralen: o.a. Natrium, wat het lichaam ontzuurt; Mangaan, wat de vetstofwisseling bevordert en het zenuwstelsel activeert; Kalium, wat de vochtafdrijvend en spier opbouwend werkt; Magnesium, wat ontkrampend werkt bij nerveuze klachten en tevens spieren opbouwt ; Zwavel, die huid en haar reinigt en doet stralen; Silicium (kiezelzuur), wat de vorming van nieuw bindweefsel stimuleert; en Ijzer, die het bloed opbouwt.

Medische indicaties waar Paardenbloem een heilzame werking op heeft:

Spijsvertering: Stimuleert de lever, bij geelzucht, trage lever, diabetes, (bij aanleg tot) galstenen, obstipatie, hoog cholesterol gehalte, hypoglycaemie.

Nieren: Reinigt de blaas, stimuleert de nieren en nierstenen worden verguisd en afgevoerd. Goed bij reuma en jicht (vervuilingsziektes).

Ogen: Bij oogzwakte, vermoeide en overspannen ogen, staar, scheelzien en bijziendheid. Zowel in- als uitwendig.

Huid en slijmvliezen: Met het melksap kunnen likdoorns en wratten worden aangestipt (twee keer per dag, veertien dagen lang). Let op: smeer wel wat vaseline rond de wrat of likdoorn om verbranding van de huid te voorkomen: het melksap laat donkere vlekken op de huid achter.

Constitutie: Algeheel versterkend en opbouwend door het hoge gehalte aan vitaminen en mineralen. Elke dag een paar verse blaadjes in de salade kan als een reinigingskuur worden aangemerkt.

Medicinale toepassing

De drie belangrijkste geneeskrachtige eigenschappen van Paardenbloem zijn de werking op de lever middels leverdrainage (wortel), nierdrainage (blad) en de tumor remmende stoffen in het melksap (stengel).

Voor de tinctuur ‘Taraxacum’ (alcoholisch extract) wordt vooral de wortel geoogst. In de lente bevat de wortel het hoogste gehalte aan suikers en in de herfst bevat de wortel het hoogste gehalte aan inuline. De beste tijd om te oogsten is in de vroege lente, rond Saint Patrick’s day (19 maart). In de herfst bevat de wortel namelijk veel zetmeel, waardoor de tinctuur een wit bezinksel krijgt. Een thee kan van bloem en blad worden gezet, maar als je de bloemen gebruikt dan alleen vers en niet gedroogd want na droging ontstaat pluis. De thee is enigszins bitter door de aanwezigheid van bitterstoffen, je kan er een beetje honing of zoethout aan toevoegen. Vroeger werd de wortel van de Paardenbloem ook wel gebruikt als koffiesurrogaat, daarvoor moet de wortel gedroogd en in stukjes gesneden in een droge pan geroosterd om de smaak te verbeteren. Daarna kan het gemalen tot een poeder om er koffie van te zetten die algeheel opbouwend werkt maar geen caffeine bevat.

Groei- en bloeiwijze

Drie keer blazen en de overblijvende pluizen staan voor de hoeveelheid jaren die je moet wachten voor je gaat trouwen… Ook voor andere wensen spreekt de tot pluis verworden Paardenbloem tot de verbeelding. Het geeft ook een prachtig gezicht, die grote witte bollen die dansen op hun stengels. Maar niet iedereen is er even blij mee. Als de wind eenmaal met de pluisjes (en de zaden die eraan hangen) aan de haal gaat kunnen zij zich ver laten dragen en dwarrelen her en der neer in tuinen en weiden. De zaden schieten in mum van tijd wortel en zijn met hun diepe penwortels ontzettend moeilijk uit te roeien. Het stevige bladrozet verdringt bovendien andere planten en bloemen, daarom worden Paardenbloemen ook als onkruid afgedaan.

Echter is de wijze waarop de Paardenbloem zich verspreid zeer uniek en veel bestudeerd. Onderzoekers en botanisten beschouwen de witte pluisjes van de Paardenbloem als een soort parachuutjes die door de wind worden gelanceerd en de zaadjes over lange afstand in de zwevende houden. In tegenstelling tot een ‘normale’ parachute laten de pluisjes van de Paardenbloem lucht door, dit creëert een lage druk gebied onder de parachute. Pas als de wind compleet gaat liggen vallen de zaadjes ter aarde.

Typologie:

Taraxacum mag dan misschien een aanwezig kruid zijn, als je goed oplet dan zie je dat hij zich sterker voordoet dan hij in werkelijkheid is. Bij het plukken van de bloemen worden de holle stengels al snel slap, dit geeft aan dit hij erg graag op de voorgrond treedt maar van binnen in wezen gevoelig is. De Paardenbloem past bij iemand wiens klachten door onzekerheid worden veroorzaakt; iemand die graag opvalt en aardig gevonden wil worden. Mensen die graag aardig gevonden willen worden passen zich constant aan, waardoor hun ware ik zich niet kan ontwikkelen. Een aandoening die hierbij past is suikerziekte. Paardenbloem maakt eerlijk en vitaal.


Let op! Paardenbloem heeft een sterke werking op de lever. Bij ontstoken lever is Taraxacum te activerend en genieten zijn zusjes Chichorei en Mariadistel de voorkeur.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *