Posted on

Kruiden bij vergiftiging (van de lever)

Mariadistel Carduus marianum


Ongewenste indringers worden veelal op efficiënte wijze middels uitscheiding van zweet, urine, slijm en andere lichaamssecreties moeiteloos weer afgevoerd. Koorts is bijvoorbeeld een beschermingsmechanisme van ons lichaam om zich middels de productie van warmte en zweet te ontdoen van infecties. Hoesten en een verstopte neus zijn ook een vorm van zelfbescherming tegen verkoudheid. En daarvoor zouden we ons mooie lijf dagelijks mogen bedanken. Het kan echter zo zijn dat bacteriën of virussen op een dieper niveau binnendringen, omdat ons lichaam door omstandigheden niet in staat is om het te veel aan boosdoeners af te wenden; het kan zijn omdat we geen tijd nemen om te herstellen, omdat er een andere/emotionele oorzaak is, of omdat we erfelijke aanleg hebben voor bepaalde diepliggende aandoeningen. Bacteriën, virussen of schimmels gaan zich vastzetten in ons lichaam en kunnen dan doordringen tot de cellen of zelfs de celkernen van bepaalde organen, waar zij zich gaan vermeerderen. Dit is vaak een langdurig proces, maar kan ook sneller gaan dan je misschien denkt.

” Ziekten overvallen ons niet als een donderslag bij heldere hemel, maar ontwikkelen zich uit de dagelijkse kleine zonden tegen de natuur. En als deze zich hebben opgehoopt, breken ze schijnbaar plotseling uit in een ziekte!”

– Hippocrates (grondlegger van de geneeskunst), 4e eeuw v. Chr

Wat gebeurt er als je het op je lever hebt?

De lever speelt een belangrijke rol in het opruimen van een te veel aan stoffen in ons lichaam, hetzij goedaardig of kwaadaardig. Te veel van iets is nooit goed, dus zelfs iets goedaardigs als een ogenschijnlijk onschuldig kruid kan op de lever gaan werken, denk bijvoorbeeld aan Salie. Saliethee werkt fantastisch bij keelpijn, maar te veel saliethee onttrekt vocht, waardoor het vocht zich gaat ophopen. Dit is dus niet goed voor het uitscheiden van afvalstoffen en niet goed voor de lever en galblaas. Hier komt het gezegde: “ik heb het op m’n lever” dan ook vandaan. Als we maar door blijven gaan met de overmatige inname van “schadelijke” stoffen dan gaan die zich opbouwen in de lever en die kan de hoeveelheid niet meer aan. Ook emoties kunnen zich daar middels levercirrose vastzetten. Vaak nemen we niet zomaar te veel van iets, vaak heeft het te maken met een emotioneel tekort dat we proberen te compenseren. Saliethee is redelijk onschuldig, maar alcohol, suiker en koffie zijn minder onschuldig.

Zelfvergiftiging

Het proces wat ik hierboven heb uitgelegd wordt ook wel ‘zelfvergiftiging’ genoemd, of homotoxicose. De homotoxicosleer maakt onderscheid tussen zes zelfvergiftigingsfasen in oplopende mate van ernst. Wat je eigenlijk wil is dat de ontwikkeling van een symptoom of ziekte zich niet verder gaat uitbreiden naar een volgende fase, dus we proberen altijd terug te werken naar 0. De eerste vier fasen zijn goed behandelbaar, maar de laatste twee fasen zijn een stuk lastiger om te keren. Denk bijvoorbeeld aan ziektebeelden zoals kanker, schizofrenie, ernstige spierziekten, immuniteitsverlies. Dat wil niet zeggen dat we vanuit kruidengeneeskundig perspectief klaar zijn met behandelen. We kunnen heel goed begeleiden middels kruiden die chemotherapie of psychiatrie ondersteunen, maar vaak is er sprake van contra-indicaties met zware medicatie vanuit de allopathie.

Mariadistel en Artisjok

Mariadistel (Carduus marianus) is in dit geval een hele goede optie. Mariadistel heeft geen directe bijwerkingen of contra-indicaties, maar er is wel sprake van een versnelde uitscheiding door het heropbouwen van de lever, dit kan ervoor zorgen dat andere medicatie tijdelijk niet of nauwelijks werken. Zo krachtig is Mariadistel. Met name bij ernstige lever-aandoeningen en vergiftiging (d.w.z. zowel chronische als acute vergiftiging) is Mariadistel eerste keuze.

Er zitten heel veel opbouwende stoffen in Mariadistel, maar het belangrijkste in deze is het Flavonderivaat Silymarine. Silymarine is standaard aanwezig in vergiftigingscentra in Europa, zodat het onmiddelijk intraveneus kan worden toegediend bij bijvoorbeeld vergiftigingen door paddestoelen (Vliegenzwam, Groene Knolamoniet). De gal secretie wordt gestimuleerd, vetten en giftstoffen worden sneller afgebroken en afgevoerd, de darmperistaltiek wordt geprikkeld en de cellen van de lever worden beschermd en opgebouwd.

Mariadistel en Artisjok zijn nauw aan elkaar verwant. Ze behoren beiden tot de familie van Composieten, Artisjok is eigenlijk de gecultiveerde bloemknop van een distel. Artisjok (Cynara scolymus) beschikt daarom over een soortgelijke werking, maar voegt nog een belangrijk onderdeel toe: cynarine. Cynarine heeft een diuretische werking, waardoor afvalstoffen makkelijker via de urinewegen worden afgevoerd.

Een combinatie van Mariadistel en Artisjok is veilig en geeft uitstekende resultaten bij geelzucht, ontstoken of vergrote lever, zwart-galligheid (depressie), galblaasontsteking, acute en chronische hepatitis, galstenen, levercirrose en het lijstje gaat nog even door. Kijk voor een complete lijst aan indicaties en interacties met andere medicatie eens hier. Bij twijfel, altijd contact opnemen met je arts.

Posted on

Het wonder dat Elfenbankje heet

Elfenbankje

Vier jaar geleden werd ik lid van een online forum waar Amerikaanse paddenstoelen fans hun tips mbt het wildplukken van paddenstoelen deelden. Een ware community met een zeer interessante levensstijl, vond ik. Ik raakte geïnspireerd door hun enthousiasme en ging met een lijstje van 4 veilige paddestoelen in de herfst het bos in. Ik ben vegetariër dus de zogenaamde ‘Chicken of the woods’ (als vlees-vervanger in kip gerechten) stond op de 1ste plaats van mijn verlanglijstje. Verder stonden erop: Honingzwam, ‘Turkey Tail’ & ‘Shaggy Mane’. Ik kende de Nederlandse namen nog niet eens, dat kwam pas later.

Ik kwam van een koude kermis thuis. Chicken of the Woods was in geen velden of wegen te bekennen, Shaggy Mane wel maar die was allang vergaan tot rechtop staande bundeltjes druipende inkt, en de paddenstoelen die ik voor Honingzwammetjes hield bleken bij thuiskomst de zeer giftige Valse Honingzwam te zijn. Dodelijk. Ik schrok me een hoedje want ik had ze al op het aanrecht te drogen gelegd en m’n kat had er uitgebreid aan gesnuffeld. Een wijze les om alleen paddestoelen te plukken waarvan je 100% zeker bent dat je de juiste hebt (!) Als je niet zeker bent, laat ze dan lekker staan/hangen.

Het enige exemplaar dat ik mee had genomen waarvan ik zeker was dat het de juiste was, was de ‘Turkey Tail’. Ik vond de Engelse naam zo leuk omdat ze inderdaad op de pluimveren van de Kalkoen lijken, onmiskenbaar. Toen ik de Nederlandse naam ‘elfenbankje’ ontdekte was ik zeer verheugd. Ik kreeg flashbacks naar mijn kindertijd en wandelingen met m’n vader in het bos. M’n vader had zijn eigen botanische tuin en was leraar Biologie, hij kon me vele namen en wetenswaardigheden over planten en paddestoelen vertellen. Het elfenbankje sprak voor mij als klein meisje uiteraard zeer tot de verbeelding. M’n vader zei altijd dat de elfjes daar rust namen na het verzamelen van eikeltjes.

M’n vader was vooral geïnteresseerd in de botanische eigenschappen van zijn planten, ik ben uiteraard meer van de eetbaarheid en geneeskrachtige werking. Nu ik het elfenbankje in huis had dook ik in de inhoudsstoffen en kwam tot de heugelijke ontdekking dat ik een klein wonder in huis had gehaald. Al gauw ging ik over tot het drogen en thee maken van elfenbankjes.

Wat is het kleine wonder dat Elfenbankje heet?

De wetenschappelijke naam voor elfenbankjes is ‘Coriolus versicolor’. De soortnaam ‘versicolor’ duidt op de verschillende ringen en kleurschakeringen; van geel en bruin tot paars/blauw naar zwart en grijs. Toch is het elfenbankje altijd herkenbaar aan die typische ringen, die zich als een soort rokje rond (afstervende) loofbomen krult. Een prachtig gezicht en staat mooi op de foto, maar vooral zeer geneeskrachtig.

Elfenbankjes worden met name in Japan en China al eeuwenlang om hun medicinale werking gebruikt bij het bestrijden van allerlei ziektes. En dan hebben we het niet over de minste: HIV, Herpes, auto-immuunziekten zoals MS en Diabetes Type 1 en verschillende vormen van kanker.

Elfenbankjes bevatten o.a. antioxidanten, ergosterol derivaten, bèta-glucanen, coriolan en polysachariden. Met name die laatste is van grote belang voor de geneeskrachtige werking.

De inzetbaarheid van elfenbankjes bij kanker

Er is veel onderzoek gedaan naar medicinale paddestoelen en Coriolus versicolor is daaruit tot 1 van de 6 meest geneeskrachtige beoordeeld. Andere zeer geneeskrachtige paddestoelen zijn o.a. Reishi, Shiitake, Lion’s mane en Chaga.

Een Japans farmaceutisch bedrijf genaamd Daiichi Sankyo heeft de werkzame stof Polysacharide PSK uit Coriolus versicolor geïsoleerd en omgevormd tot het preparaat ‘Krestin’. Krestin is in drie stadia van clinical trials onderzocht bij patiënten met long-,maag-, lever-, borst-, slokdarm- en colorectaal kanker. Uit deze en andere studies bleek dat het inzetten van PSK tijdens chemotherapie en bestraling de overlevingskans sterk vergroot. Het kan ook worden ingezet om de bijwerkingen van chemotherapie en bestraling te verzachten. Polysacharide PSK remt metastase (uitzaaiing van kwaadaardige tumorcellen) en heeft een positieve invloed op de productie van killer cellen die het lichaam aanmaakt. Een killer cel wordt actief bij het herkennen van kankercellen en laat toxische stoffen los om de kwaadaardige cel te doen afsterven. Het activeren van killercellen en het daaruit voortvloeiende proces is dus enorm belangrijk. In sommige gevallen van PSK behandeling bij kanker patiënten was er binnen 2 maanden sprake van een verdubbeling van het aantal killer cellen.

Een ander belangrijk proces bij het behandelen van kanker is de aanmaak van witte bloedcellen. In het tijdschrift Cancer Immunoly and Immunotherapy is verslag gedaan van een onderzoek bij 111 patiënten die darmkanker (colorectale kanker) hadden. De patiënten namen dagelijks Coriolus en het bleek dat na verloop van tijd de hoeveelheid witte bloedcellen significant was toegenomen. Ook nam de activiteit van deze bloedcellen toe en bleken ze beter in staat om ziekteverwekkers te vernietigen.

Coriolus versicolor bij auto-immuunziekten

Uit onderzoek is gebleken dat de inname van elfenbankjes de hoeveelheid T-cellen (T-lymfocyten) kan verhogen en reguleren. T-lymfocyten worden ook wel helper cellen genoemd. Bij mensen met een auto-immuunziekte (zoals Coeliakie, Multiple sclerose, de ziekte van Crohn, Diabetes type 1, Psoriasis en Guillain Barré) zijn de T-cellen overactief, de afweercellen vallen ook de normale lichaamscellen aan en dit kan schade veroorzaken aan de organen of huidweefsel.

In 2008 werd een studie uitgevoerd van het “Journal of Pharmacy and Pharmacology”, deze studie deed onderzoek naar de effectiviteit van bepaalde fungale behandelingsmethoden op auto-immuunziekten. Hieruit is gebleken dat Coriolus versicolor een positief effect kan hebben bij het opnieuw opbouwen van het immuunsysteem, waardoor de lichaamseigen T-cellen minder actief zullen zijn. Het gevolg is niet dat ze minder worden geproduceerd, maar dat ze minder ongecontroleerd reageren. Het is dus een soort re-boot van het gehele afweersysteem, hierdoor is het mogelijk dat veel klachten verdwijnen en niet meer terugkomen.

Elfenbankje als algeheel tonicum

Een tonicum is een algeheel versterkend middel dat met name wordt ingezet om het immuunsysteem en een gezonde stofwisseling te ondersteunen. Elfenbankje is een dergelijk tonicum omdat het breed inzetbaar is, zowel bij schimmel-infecties als bij virus- en bacteriële infecties. De eerder genoemde aanmaak van killer cellen zorgt er niet alleen voor dat tumorcellen onschadelijk worden gemaakt, maar ook micro-organismen. Het immuunsysteem krijgt een boost en alle cellen in het lichaam worden geregenereerd. Zo krijg je dus ook een stralender huid, gezonde nagels en glanzend haar, maar ook ziektes die te maken hebben met een aangetast immuunsysteem kunnen er effectief mee worden behandeld (Hepatitis, HIV, Fibromyalgie). Dit komt met name door de aanwezigheid van door de grote hoeveelheid bèta-glucanen.

Coriolus versicolor bij auto-immuunziekten

Uit onderzoek is gebleken dat de inname van elfenbankjes de hoeveelheid T-cellen (T-lymfocyten) kan verhogen en reguleren. T-lymfocyten worden ook wel helper cellen genoemd. Bij mensen met een auto-immuunziekte (zoals coeliakie, Multiple sclerose, de ziekte van Crohn, Diabetes type 1, psoriasis en Guillain Barré) zijn de T-cellen overactief, de afweercellen vallen ook de normale lichaamscellen aan en dit kan schade veroorzaken aan de organen of huidweefsel.

In 2008 werd een studie uitgevoerd van het “Journal of Pharmacy and Pharmacology”, deze studie deed onderzoek naar de effectiviteit van bepaalde fungale behandelingsmethoden op auto-immuunziekten. Hieruit is gebleken dat Coriolus versicolor een positief effect kan hebben bij het opnieuw opbouwen van het immuunsysteem, waardoor de lichaamseigen T-cellen minder actief zullen zijn. Het gevolg is niet dat ze minder worden geproduceerd, maar dat ze minder ongecontroleerd reageren. Het is dus een soort re-boot van het gehele afweersysteem, hierdoor is het mogelijk dat veel klachten verdwijnen en niet meer terugkomen.

Hoe gebruik ik Coriolus versicolor?

Afhankelijk van de lichamelijke toestand en klachten waarvoor u Coriolus versicolor wil inzetten is het raadzaam advies in te winnen van een expert, hetzij uw eigen behandelend arts en/of een mycotherapeut (een specialist op het gebied van geneeskrachtige paddenstoelen).

Over het algemeen is elfenbankje heel veilig, dat wil zeggen dat er geen of nauwelijks bijwerkingen bekend zijn. In China en Japan wordt het al eeuwen voorgeschreven, ook als supplement en ter preventie van verkoudheid of griep. De werkzame inhoudsstoffen in elfenbankje laten zich het beste oplossen in heet water, dus een thee trekken (in de vorm van een infuus) heeft daarbij de voorkeur. Wat een infuus is, lees je hier.

Ben je onder behandeling voor kanker en heeft jouw arts-specialist nog geen melding gemaakt van de heilzame werking van elfenbankje? Dan kan het zeer de moeite waard zijn om uw arts hierop te attenderen, zowel voor zijn anti-tumorremmende werking bij de hierboven genoemde vormen van kanker als ter ondersteuning van het immuunsysteem tijdens chemotherapie (het gaat dan o.a. om de chemotherapeutische behandelingen cyclofosfamide, vinchristine of cyclofosfadine).

Het Elfenbankje kan veel bijdragen aan een goede gezondheid. De werking kan echter nog versterkt worden door deze paddenstoel te combineren met andere geneeskrachtige paddenstoelen. Hij kan goed samen gebruikt worden met Reishi. Lees hier meer over Reishi, een andere zeer geneeskrachtige paddenstoel.

Posted on

Madeliefjes zijn eetbaar

Madeliefje Bellis Perennis Kruidengeneeskunde Daisy

Ik geloof niet dat ik je hoef te vragen of je madeliefjes in je tuin of in de nabije omgeving hebt groeien, want het antwoord is meestal ‘ja’; tenzij je midden in het bos of pal aan zee woont, want madeliefjes houden van zon en gras. Madeliefje is misschien wel het meest onderschatte bloemetje dat er bestaat, we nemen haar al gauw voor lief omdat ze zo klein is en het hele jaar door nieuwe bloemetjes produceert. Daar komt de Latijnse naam ‘Bellis Perennis’ ook vandaan. ‘Bellus’ betekent ‘mooi’ en ‘lief’ en ‘perennis’ betekent ‘door het hele jaar heen’. Kort samengevat: Eeuwige schoonheid. 

Het signatuur van Bellis Perennis

Madeliefjes hebben een stevig bladrozet, waarmee ze zich vastzetten in het gras en daar nauwelijks uit te roeien zijn. Sterker nog, de grasmaaier zorgt er alleen maar voor dat ze zich verder verspreidt. Met haar gele hartje, witte straalbloemetjes en rood- roze uitlopers zal ze zich steeds weer opnieuw laten zien. Zowel de kleuren als haar ‘gedrag’ zeggen veel over de aard van het bloemetje, en dan bedoel ik met name de eetbaarheid en geneeskrachtige werking. Je kan namelijk heel veel zeggen over de werking van een kruid door haar of hem te observeren.

Het Madeliefje is een echt vrouwelijk typetje. In de Volksmond wordt zij ook wel ‘Mariabloempje‘ genoemd, omdat ze is toegewijd aan de Maagd Maria en eeuwige schoonheid. Misschien is dat wel leuk om eens bij stil te staan wanneer je op een dag voorbij een veld met Madeliefjes wandelt. Denk er dan ook eens aan dat ze tot 17 graden vorst kan verdragen en meedraait met de zon om zoveel mogelijk zonne energie op te kunnen nemen. Is dat niet ontzettend inventief?

Wat zegt dat dan over de geneeskrachtige werking van het Madeliefje?

Madeliefje oogt fragiel, maar dat is ze zeker niet. Qua inhoudsstoffen beschikt ze zowel over Looistoffen, Etherische olie als Slijmstoffen, ze behoort daarmee tot de zogenaamde LES kruiden. LES kruiden hebben een weerstandsverhogende werking, ze werken op het gehele lichaam.  Ze verlaagt koorts en ruimt ontstekingsresten op, vooral geschikt dus bij griep.

Maar dat is zeker nog niet alles. Ik noemde al even de kleuren die in het Madeliefje samenkomen: wit, geel en rood. Wit verwijst naar de ontstekingsremmende en harmoniserende werking, geel verwijst naar de werking op het hart, lever en gal en rood verwijst naar de werking op het hart, bloed en bloedsomloop. De werking van het Madeliefje op het hart, bloed en bloedsomloop is veelzijdig; ze is zowel bloedverrijkend als bloedreinigend, het verwijdt de bloedvaten en maakt ze schoon. Madeliefje is een heel geschikt kruid bij hartaanvallen, het ontspant de hartspier en kan tevens langdurig na een hartinfarct worden gebruikt om aan te sterken. 

Het blad van het Madeliefje is vlezig en licht behaard, dit duidt op de werking op de huid en slijmvliezen, bij geelzucht, slecht genezende wonden, open been, steenpuisten en kinderziektes met koorts die gepaard gaan met huiduitslag. Denk aan rode hond, de mazelen en zesde ziekte. 

Het Madeliefje behoort tot de familie der Composieten, en is net als haar broertjes en zusjes hoog in de bitterstoffen. Bitterstoffen produceren speeksel, maagsappen en gal en hebben daarmee een zeer gunstige uitwerking op de spijsvertering en darmflora. Madeliefje kan je goed inzetten bij candida en na aan antibiotica kuur. 

Nu is het zo dat er best wel wat kruiden zijn die ofwel koorstverlagend werken (denk aan Echinacea Purpurea), ofwel de hartspier ontspannen (denk aan de Meidoorn), ofwel huid- en wondgenezend zijn (denk aan Calendula Officinalis), ofwel de spijvertering op gang brengen (denk aan Cichorei) maar weinig kruiden doen dit allemaal tegelijkertijd en weinig kruiden zijn zo zachtaardig en langdurige te gebruiken als het Madeliefje.

Had je niet verwacht je?! 😉 

Medicinale toepassing

In Mei bloeit het Madeliefje op haar krachtigst en dan is tevens de medicinale werking het hoogst. De tinctuur maken we op basis van 35-60% alcohol door hier verse bloempjes gedurende 6-8 weken in te laten weken. De geneeskracht wordt hierdoor met de tijd uit de bloemen onttrokken. Zorg wel dat de pot die je hiervoor gebruikt helemaal schoon is en tot de rand gevuld met alcohol, om bederven te voorkomen. Zet de pot daarom ook op een donkere plaats. Af en toe schudden helpt ook. 

Voor thee oogsten we tevens de verse net geopende bloemen in Mei. Voordat we ze met kokend water overgieten is het raadzaam de bloemetjes even goed af te spoelen en op wat keukenpapier goed te drogen te leggen zodat de slijmstoffen die erin aanwezig zijn niet verloren gaan. 

Voor huidproblemen zoals uitslag, steenpuisten en mazelen kan je een geneeskrachtige olie maken. Voor olie gebruiken we een basis van biologische zonnebloem olie of amandel olie en laten de bloemen goed ondergedompeld tevens 6-8 weken op een lichte en warme plek intrekken. 

Tot slot en niet onbelangrijk: Acuut (bijvoorbeeld bij een hartinfarct) kan een madeliefje onder de tong worden gelegd om direct de hartspier te ontspannen. 

Oh en dan echt echt tot slot: je kan de bloemetjes en blaadjes dus ook heel goed rauw in de salade doen, ze smaken ietwat bitter vanwege de bitterstoffen, maar dat is juist gunstig voor de spijsvertering. 

Waarom deel ik deze informatie?

Al raak ik er zelf niet over uitgepraat, ga ik niet vaak zo gedetailleerd in op de geneeskrachtige werking van een kruid en het hoe en waarom. Maar Madeliefje is makkelijk te herkennen, heeft (bij mijn weten) geen bijwerkingen, kan langdurig worden gebruikt, is alomtegenwoordig en kan levens redden. Mijn advies zou dan ook zijn om een stukje in je tuin vrij te houden voor een grasveldje, zodat madeliefjes en paardenbloemen zich er makkelijk kunnen nestelen. Ik hoop dat je er je voordeel mee kan doen.

Maar let wel, zorg dat je je goed inleest en vraag eventueel advies van een (natuurgeneeskundig) arts bij twijfel en eventuele contra-indicaties met medicijnen die je reeds gebruikt. Neem altijd het zekere voor het onzekere.