Het wonder dat Elfenbankje heet

Elfenbankje

Vier jaar geleden werd ik lid van een online forum waar Amerikaanse paddenstoelen fans hun tips mbt het wildplukken van paddenstoelen deelden. Een ware community met een zeer interessante levensstijl, vond ik. Ik raakte geïnspireerd door hun enthousiasme en ging met een lijstje van 4 veilige paddestoelen in de herfst het bos in. Ik ben vegetariër dus de zogenaamde ‘Chicken of the woods’ (als vlees-vervanger in kip gerechten) stond op de 1ste plaats van mijn verlanglijstje. Verder stonden erop: Honingzwam, ‘Turkey Tail’ & ‘Shaggy Mane’. Ik kende de Nederlandse namen nog niet eens, dat kwam pas later.

Ik kwam van een koude kermis thuis. Chicken of the Woods was in geen velden of wegen te bekennen, Shaggy Mane wel maar die was allang vergaan tot rechtop staande bundeltjes druipende inkt, en de paddenstoelen die ik voor Honingzwammetjes hield bleken bij thuiskomst de zeer giftige Valse Honingzwam te zijn. Dodelijk. Ik schrok me een hoedje want ik had ze al op het aanrecht te drogen gelegd en m’n kat had er uitgebreid aan gesnuffeld. Een wijze les om alleen paddestoelen te plukken waarvan je 100% zeker bent dat je de juiste hebt (!) Als je niet zeker bent, laat ze dan lekker staan/hangen.

Het enige exemplaar dat ik mee had genomen waarvan ik zeker was dat het de juiste was, was de ‘Turkey Tail’. Ik vond de Engelse naam zo leuk omdat ze inderdaad op de pluimveren van de Kalkoen lijken, onmiskenbaar. Toen ik de Nederlandse naam ‘elfenbankje’ ontdekte was ik zeer verheugd. Ik kreeg flashbacks naar mijn kindertijd en wandelingen met m’n vader in het bos. M’n vader had zijn eigen botanische tuin en was leraar Biologie, hij kon me vele namen en wetenswaardigheden over planten en paddestoelen vertellen. Het elfenbankje sprak voor mij als klein meisje uiteraard zeer tot de verbeelding. M’n vader zei altijd dat de elfjes daar rust namen na het verzamelen van eikeltjes.

M’n vader was vooral geïnteresseerd in de botanische eigenschappen van zijn planten, ik ben uiteraard meer van de eetbaarheid en geneeskrachtige werking. Nu ik het elfenbankje in huis had dook ik in de inhoudsstoffen en kwam tot de heugelijke ontdekking dat ik een klein wonder in huis had gehaald. Al gauw ging ik over tot het drogen en thee maken van elfenbankjes.

Wat is het kleine wonder dat Elfenbankje heet?

De wetenschappelijke naam voor elfenbankjes is ‘Coriolus versicolor’. De soortnaam ‘versicolor’ duidt op de verschillende ringen en kleurschakeringen; van geel en bruin tot paars/blauw naar zwart en grijs. Toch is het elfenbankje altijd herkenbaar aan die typische ringen, die zich als een soort rokje rond (afstervende) loofbomen krult. Een prachtig gezicht en staat mooi op de foto, maar vooral zeer geneeskrachtig.

Elfenbankjes worden met name in Japan en China al eeuwenlang om hun medicinale werking gebruikt bij het bestrijden van allerlei ziektes. En dan hebben we het niet over de minste: HIV, Herpes, auto-immuunziekten zoals MS en Diabetes Type 1 en verschillende vormen van kanker.

Elfenbankjes bevatten o.a. antioxidanten, ergosterol derivaten, bèta-glucanen, coriolan en polysachariden. Met name die laatste is van grote belang voor de geneeskrachtige werking.

De inzetbaarheid van elfenbankjes bij kanker

Er is veel onderzoek gedaan naar medicinale paddestoelen en Coriolus versicolor is daaruit tot 1 van de 6 meest geneeskrachtige beoordeeld. Andere zeer geneeskrachtige paddestoelen zijn o.a. Reishi, Shiitake, Lion’s mane en Chaga.

Een Japans farmaceutisch bedrijf genaamd Daiichi Sankyo heeft de werkzame stof Polysacharide PSK uit Coriolus versicolor geïsoleerd en omgevormd tot het preparaat ‘Krestin’. Krestin is in drie stadia van clinical trials onderzocht bij patiënten met long-,maag-, lever-, borst-, slokdarm- en colorectaal kanker. Uit deze en andere studies bleek dat het inzetten van PSK tijdens chemotherapie en bestraling de overlevingskans sterk vergroot. Het kan ook worden ingezet om de bijwerkingen van chemotherapie en bestraling te verzachten. Polysacharide PSK remt metastase (uitzaaiing van kwaadaardige tumorcellen) en heeft een positieve invloed op de productie van killer cellen die het lichaam aanmaakt. Een killer cel wordt actief bij het herkennen van kankercellen en laat toxische stoffen los om de kwaadaardige cel te doen afsterven. Het activeren van killercellen en het daaruit voortvloeiende proces is dus enorm belangrijk. In sommige gevallen van PSK behandeling bij kanker patiënten was er binnen 2 maanden sprake van een verdubbeling van het aantal killer cellen.

Een ander belangrijk proces bij het behandelen van kanker is de aanmaak van witte bloedcellen. In het tijdschrift Cancer Immunoly and Immunotherapy is verslag gedaan van een onderzoek bij 111 patiënten die darmkanker (colorectale kanker) hadden. De patiënten namen dagelijks Coriolus en het bleek dat na verloop van tijd de hoeveelheid witte bloedcellen significant was toegenomen. Ook nam de activiteit van deze bloedcellen toe en bleken ze beter in staat om ziekteverwekkers te vernietigen.

Coriolus versicolor bij auto-immuunziekten

Uit onderzoek is gebleken dat de inname van elfenbankjes de hoeveelheid T-cellen (T-lymfocyten) kan verhogen en reguleren. T-lymfocyten worden ook wel helper cellen genoemd. Bij mensen met een auto-immuunziekte (zoals Coeliakie, Multiple sclerose, de ziekte van Crohn, Diabetes type 1, Psoriasis en Guillain Barré) zijn de T-cellen overactief, de afweercellen vallen ook de normale lichaamscellen aan en dit kan schade veroorzaken aan de organen of huidweefsel.

In 2008 werd een studie uitgevoerd van het “Journal of Pharmacy and Pharmacology”, deze studie deed onderzoek naar de effectiviteit van bepaalde fungale behandelingsmethoden op auto-immuunziekten. Hieruit is gebleken dat Coriolus versicolor een positief effect kan hebben bij het opnieuw opbouwen van het immuunsysteem, waardoor de lichaamseigen T-cellen minder actief zullen zijn. Het gevolg is niet dat ze minder worden geproduceerd, maar dat ze minder ongecontroleerd reageren. Het is dus een soort re-boot van het gehele afweersysteem, hierdoor is het mogelijk dat veel klachten verdwijnen en niet meer terugkomen.

Elfenbankje als algeheel tonicum

Een tonicum is een algeheel versterkend middel dat met name wordt ingezet om het immuunsysteem en een gezonde stofwisseling te ondersteunen. Elfenbankje is een dergelijk tonicum omdat het breed inzetbaar is, zowel bij schimmel-infecties als bij virus- en bacteriële infecties. De eerder genoemde aanmaak van killer cellen zorgt er niet alleen voor dat tumorcellen onschadelijk worden gemaakt, maar ook micro-organismen. Het immuunsysteem krijgt een boost en alle cellen in het lichaam worden geregenereerd. Zo krijg je dus ook een stralender huid, gezonde nagels en glanzend haar, maar ook ziektes die te maken hebben met een aangetast immuunsysteem kunnen er effectief mee worden behandeld (Hepatitis, HIV, Fibromyalgie). Dit komt met name door de aanwezigheid van door de grote hoeveelheid bèta-glucanen.

Coriolus versicolor bij auto-immuunziekten

Uit onderzoek is gebleken dat de inname van elfenbankjes de hoeveelheid T-cellen (T-lymfocyten) kan verhogen en reguleren. T-lymfocyten worden ook wel helper cellen genoemd. Bij mensen met een auto-immuunziekte (zoals coeliakie, Multiple sclerose, de ziekte van Crohn, Diabetes type 1, psoriasis en Guillain Barré) zijn de T-cellen overactief, de afweercellen vallen ook de normale lichaamscellen aan en dit kan schade veroorzaken aan de organen of huidweefsel.

In 2008 werd een studie uitgevoerd van het “Journal of Pharmacy and Pharmacology”, deze studie deed onderzoek naar de effectiviteit van bepaalde fungale behandelingsmethoden op auto-immuunziekten. Hieruit is gebleken dat Coriolus versicolor een positief effect kan hebben bij het opnieuw opbouwen van het immuunsysteem, waardoor de lichaamseigen T-cellen minder actief zullen zijn. Het gevolg is niet dat ze minder worden geproduceerd, maar dat ze minder ongecontroleerd reageren. Het is dus een soort re-boot van het gehele afweersysteem, hierdoor is het mogelijk dat veel klachten verdwijnen en niet meer terugkomen.

Hoe gebruik ik Coriolus versicolor?

Afhankelijk van de lichamelijke toestand en klachten waarvoor u Coriolus versicolor wil inzetten is het raadzaam advies in te winnen van een expert, hetzij uw eigen behandelend arts en/of een mycotherapeut (een specialist op het gebied van geneeskrachtige paddenstoelen).

Over het algemeen is elfenbankje heel veilig, dat wil zeggen dat er geen of nauwelijks bijwerkingen bekend zijn. In China en Japan wordt het al eeuwen voorgeschreven, ook als supplement en ter preventie van verkoudheid of griep. De werkzame inhoudsstoffen in elfenbankje laten zich het beste oplossen in heet water, dus een thee trekken (in de vorm van een infuus) heeft daarbij de voorkeur. Wat een infuus is, lees je hier.

Ben je onder behandeling voor kanker en heeft jouw arts-specialist nog geen melding gemaakt van de heilzame werking van elfenbankje? Dan kan het zeer de moeite waard zijn om uw arts hierop te attenderen, zowel voor zijn anti-tumorremmende werking bij de hierboven genoemde vormen van kanker als ter ondersteuning van het immuunsysteem tijdens chemotherapie (het gaat dan o.a. om de chemotherapeutische behandelingen cyclofosfamide, vinchristine of cyclofosfadine).

Het Elfenbankje kan veel bijdragen aan een goede gezondheid. De werking kan echter nog versterkt worden door deze paddenstoel te combineren met andere geneeskrachtige paddenstoelen. Hij kan goed samen gebruikt worden met Reishi. Lees hier meer over Reishi, een andere zeer geneeskrachtige paddenstoel.

Meidoorn jam verwarmt het hart

Meidoorn Crataegus Monogyna Hawthorn

De Keltische levensboom

Ahh die prachtige Meidoorn springt er zo mooi uit in de vroege herfst, die prachtige rode besjes spreken  tot de verbeelding. En ze kan heel oud worden, misschien niet zo oud als de Gingko biloba, maar toch zeker wel 500 jaar. De oude Kelten dichtten haar een heilige status toe en legendes vertellen ons dat zij spontaan begon te groeien op de Glastonbury Tor, waar Joseph van Aramithrea tijdens de Kerstmis zijn staf in de grond plantte en de Heilige Graal aan Koning Arthur overhandigde. Onder de indruk van wat hij aanschouwde, wierp Koning Arthur zijn zwaard Excalibur in het meer van Avalon (wel bekend van de boekenreeks) en liet zich tot het Christendom bekeren. Het Britse koningspaar krijgt nog steeds elk jaar een tak van de Meidoorn op kerstavond, omdat men zegt dat het voorspoed en nieuw leven brengt. 

Hartekruid

Mocht je zelf een Meidoorn in je tuin hebben staan dan is het je vast opgevallen dat deze struik een plant van tegenovergestelden is. En zo niet, dan leg ik u graag uit waar ik dat op baseer. Als familie van de roos, en zoals de naam al doet vermoeden, heeft de meidoorn ook daadwerkelijk doorns, maar ze zitten goed verscholen in de oksels van het diepgroene blad of verstopt als spits uitgegroeide takjes. Bij het plukken van de felrode besjes in de herfst kan je je er lelijk aan verwonden. Echter zijn de bloesems in de lente dan weer wit met roze helmknoppen en de geur ervan heeft een harmoniserend effect. Die tegenstelling in de meidoorn geeft aan dat zij qua geneeskracht doet wat het zenuwstelsel nodig heeft, ze heeft een regulerende werking. Afhankelijk van wie haar benadert kan zij ofwel kalmeren, of juist stimuleren.

De Meidoorn werd vroeger ook wel Hartekruid genoemd, zowel de besjes als de bloesem hebben een ontspannende werking op het hart, dit doet zij door de toestroom van bloed in de bloedvaten te stimuleren. Zo zie je maar dat tegengestelden in de natuur ware vrienden kunnen zijn en onze lichaamsconstitutie hier zeer mee geholpen kan zijn. Het is eigenlijk zo simpel.

Een beetje over de werking dan

De flavonoïden, etherische olie en crataeguszuren (dit is een planteigen zuur, uniek voor de meidoorn dus) die volop in de meidoorn aanwezig zijn ontspannen het hart en verwijden de bloedvaten, waardoor de doorbloeding verbetert en het hart goed kan functioneren. De spieren van het hart worden versterkt en schoongemaakt. Hierdoor kan de bloeddruk dalen en de rust wederkeren. Je kan een medicijn van Meidoorn dus heel goed inzetten bij hoge bloeddruk, aderverkalking, hartkramp en hart ritmestoornis, maar ook voor het bevorderen van de mentale gemoedsrust.

Zelf medicinale jam van meidoorn besjes maken

Maar, vraag je je dan af, hoe breng je dat in de praktijk? Je kan bijvoorbeeld heel goed een lekkere jam van de besjes maken, die tegelijkertijd een weldadig medicijn voor het hart is. Maar hier is wel enige oplettendheid geboden, want de pitjes in de bessen bevatten een glycoside die funest is voor de dunne darm. Op zich geen ramp, want als je de besjes kookt dan komt het vruchtvlees vanzelf los van de pitjes, daarna goed afzeven dus! En tijdens het plukken nooit zomaar een besjes in je mond stoppen. 

Hieronder volgt een stapsgewijs recept dat je kan volgen

Ingrediënten: 750 grams meidoorn besjes, 250 gram (gelei) suiker en 1 citroen.

Stap 1: Determineren. In de herfst kan je de Meidoorn herkennen aan het diep gelobde blad, de doorns en de felrode besjes die in klusters aan de takken hangen. Je kan een besje plukken en even tussen je vingers fijn drukken. Als je hierin 1 grote pit aantreft dan weet je dat je een Meidoorn te pakken hebt. Je kan de Meidoorn ook herkennen aan de omgeving waarin zij groeit, ze houdt zowel van de zon als van een bosrijke omgeving, daarom groeit ze vaak aan de randen van bossen, maar soms ook aangeplant op droge grond (echter produceert ze dan minder bessen).

Stap 2: Ga eropuit op een mooie zonnige en droge dag, bij voorkeur samen met iemand die je kan helpen plukken, en neem een scherp schaartje voor jullie beiden mee. Knip de meidoorn besjes rechtsreeks van de tak, net boven de kroon van de vruchtjes. Het is geen enkel punt als daarbij wat twijgjes van de tros meekomen, die koken er vanzelf af. Je hebt ongeveer 750 gram bessen nodig voor een grote pot jam waar je even mee vooruit kan.

Stap 3: Was de besjes en stop ze eventueel een paar dagen in de vriezer, dat maakt de besjes net even wat zoeter. In de regel zijn meidoorn bessen ietwat zurig en melig, maar door het toevoegen van suiker merk je daar weinig tot niks van. Als je minder suiker wil gebruiken dan is eerst invriezen een goede optie.

Stap 4: Kook de besjes in een beetje water (zodat ze net onder staan en het geheel niet kan droog koken). Het duurt ongeveer 30-40 min tot de besjes uit elkaar zijn gevallen en de pitjes en steeltjes los zijn gekomen van het vruchtvlees.

Je kan er tijdens het koken ook voor kiezen om er een kaneelstokje of vanille aan toe te voegen, dit geeft de jam een lekkere herfstige smaak en laat je huis heerlijk ruiken.

Stap 5: Haal het geheel door een fijne zeef en zet er een pot onder om het vocht met het opgeloste vruchtvlees op te vangen. Het is een vrij dikke en troebele substantie dus ik laat het een half uurtje staan. Het is de bedoeling dat alle pitjes en alle steeltjes in de zeef achterblijven.

Stap 6: Zet het afgetrokken vocht weer terug op het fornuis, deze keer ontdaan van de pitten en steeltjes, en voeg er al roerende suiker aan toe. Laat het geheel 5-10 minuten op hoog vuur zachtjes pruttelen, totdat je merkt dat het wat dikker en stijver wordt. Als je geleisuiker gebruikt zal je merken dat dit sneller gaat, maar niet iedereen houdt van gelei omdat het van dierenbotten wordt gemaakt. 

Stap 7: Als je jam de gewenste dikte heeft bereikt kan je het warm en wel in een schone pot doen en er eventueel wat citroensap aan toevoegen. Het citroensap zorgt ervoor dat je jam langer houdbaar is, maar in de regel is het altijd verstandig de jam (na het afkoelen) in de koelkast te bewaren. Als je geleisuiker gebruikt zit er vaak peptine in, dit zorgt ook voor conservering.

Stap 8: Dit is misschien wel het allerleukste. Geniet van je jam op een broodje tijdens het ontbijt, gewoon omdat het lekker is. Of neem een lepeltje wanneer je acuut last hebt van hartkloppingen of extreme nervositeit, de besjes in de jam hebben direct een ontkrampende werking op zowel het hart als het zenuwstelsel.

Meidoorn Jam Hawthorn Crataegus Monogyna Kruidengeneeskunde
En genieten maar!

Let op!

Bij hartaandoeningen zoals hartritme stoornis, angina of stenose is een hogere dosering vereist dan een lepeltje jam, dan zijn er uiteraard andere mogelijkheden, zoals de hogere concentratie aan werkzame stoffen in een tinctuur genaamd ‘Crataegus’.

Als je reeds allopathische hart medicatie gebruikt of andere gezondheidsklachten hebt is het altijd raadzaam eerst contact met je (huis) arts op te nemen voordat je begint aan de Meidoorn tinctuur.