Winterkruiden die je immuunsysteem boosten

Anijszaad Kaneel en Nootmuskaat

Ik hou van de winter. Eigenlijk heb ik me dat dit jaar pas echt gerealiseerd, en het is nog niet eens echter winter, de winter zonnewende laat nog een paar weekjes op zich wachten. Maar ik ben er klaar voor. Ik zie overal magie, de lucht is fris en knapperig en ik heb het rijk vaak voor mezelf alleen. Elke dag maak ik een lange wandeling, weer of geen weer, en haal diep adem terwijl ik langs de kale takken wandel. De kale takken die zich als longblaasjes naar het firmament oprichten.

Ik realiseer me terdege dat er veel mensen zijn voor wie de aanstaande winter minder vreugdevol is, het is vroeg donker en te koud en nat om buiten iets leuks te doen. Winter dipjes liggen dan al gauw op de loer. ‘Toevallig’ vond ik vorige week bij de antiquariaat het boek ‘De Kleine Dokter’, een zeer gedateerd maar nog steeds relevant boek van de Zwitserse natuurarts A.Vogel, bij jullie wellicht bekend. In De Kleine Dokter haalt Vogel het belang van ‘de frisse neus’ aan. Want zuurstof en licht hebben we nou eenmaal nodig, en als je de hele dag binnen zit dan adem je je eigen uitgeademde koolstofdioxide weer in. Dus! Lieve mensen, ga alsnog lekker de paden op, de lanen in. Voor ons immuunsysteem is het uiteindelijk ook beter om ons lichaam aan de elementen over te leveren. Een koutje vat je niet zo 1-2-3, en er zijn gelukkig talloze manieren om je immuunsysteem preventief te boosten.

De winterkruiden die ons immuunsysteem boosten zijn niet on-toevallig tevens de kruiden die je steevast in onze winterkost tegenkomt, denk aan Kruidnagel, Nootmuskaat, Rozemarijn, Salie, Anijszaad, Kaneel, Mosterd. Gerechten die met deze kruiden worden bereid noemen we daarom comfortfood, ze laten ons zowel lichamelijk als geestelijk comfortabel voelen. Maar hoe komt dat eigenlijk?

Kruiden die rijk zijn aan etherische of essentiële olie

Met name Kaneel, Kruidnagel, Anijs en Tijm bevatten heel veel essentiële olie (of etherische olie, betekend beide hetzelfde). Essentiële olie geeft de intense en herkenbare geur aan deze en vele andere kruiden, met als onderscheidende factor dat Kaneel, Kruidnagel, Anijs en Tijm vooral Fenolen bevatten. Fenolen zijn moleculen met de grootste antibacteriële werking, waardoor het ook wel een natuurlijk antibioticum wordt beschouwd.

Fenolen zijn tevens sterk parasiet- en schimmeldodend. Oregano, nog zo’n kruid, wordt daarom vaak ingezet als anti-parasitaire kuur, waarbij de darmen worden gezuiverd. En aangezien de spijsvertering en ons immuunsysteem nauw met elkaar verbonden zijn is dit tevens erg goed voor onze weerstand. Geen wonder dus dat dit typische keukenkruiden zijn, ze smaken niet alleen heerlijk maar zijn ook nog eens ontzettend gezond. Er is wel enige voorzichtigheid geboden, want fenolen zijn zo krachtig dat ze bij langdurig en veelvuldig gebruik een epileptisch insult kunnen veroorzaken. Ook bij zwangere vrouwen zijn deze kruiden niet aan te raden, omdat ze een dermate uitdrijvende werking hebben dat ze abortief kunnen zijn.

‘Cranberry-sauce’ met kaneel en kruidnagel is een typisch winterse garnering waar ons immuunsysteem erg blij van wordt, en dat komt niet alleen door de hoge Vitamine C in de cranberries.

Wintergroen en weerbarstig

Geloof het of niet, maar die mooie spar of dennenboom die jouw huis in deze donkere dagen van gezelligheid voorziet is geneeskrachtig. Je ziet en voelt het eigenlijk al aan het prikkerige van de naalden en de weerstand van de boom zelf, die ondanks de koude temperatuur de winter overleeft. De dennenboom is weerbarstig. Dit zegt tevens iets over de werking op ons lichaam, ze verhoogd de weerstand.

Naaldbomen bevatten naast etherische olie (in dit geval met name monoterpenen) ook heel veel Vitamine C, pinicrine (een bitterstof) en looistoffen. Deze inhoudsstoffen tezamen zorgen ervoor dat een thee of tinctuur van de dennenknoppen slijmoplossend en algeheel desinfecterend werkt. De spar, den en larix zijn alle drie ideaal om preventief in te zetten, maar vooral ook wanneer een verkoudheid in een gevorderd stadium is; Bij bij- en voorhoofdsholte ontsteking, infecties van de luchtwegen, bronchitis en amandelontsteking.

Een zalf van den of spar werkt tevens heilzaam op de geïnfecteerde en aangedane huid. Het stimuleert de bloedcirculatie en reinigt het bloed, waardoor de huid zich van binnen uit kan herstellen. Ook de mentale kant wordt door naaldbomen van haar vrijgevigheid voorzien. De geur van spar of den zorgt voor een betere doorbloeding van de hersenen en werkt algeheel ontkrampend/kalmerend op het zenuwstelsel. Bij verkoudheid of griep zorgt dit ervoor dat de slaap wordt bevorderd, waardoor het herstel proces zich kan aandienen.

Ik geniet zelf erg graag van etherische dennen olie in een brandertje, samen met een warme kop thee.