Kruiden bij vergiftiging (van de lever)

Mariadistel Carduus marianum


Ongewenste indringers worden veelal op efficiënte wijze middels uitscheiding van zweet, urine, slijm en andere lichaamssecreties moeiteloos weer afgevoerd. Koorts is bijvoorbeeld een beschermingsmechanisme van ons lichaam om zich middels de productie van warmte en zweet te ontdoen van infecties. Hoesten en een verstopte neus zijn ook een vorm van zelfbescherming tegen verkoudheid. En daarvoor zouden we ons mooie lijf dagelijks mogen bedanken. Het kan echter zo zijn dat bacteriën of virussen op een dieper niveau binnendringen, omdat ons lichaam door omstandigheden niet in staat is om het te veel aan boosdoeners af te wenden; het kan zijn omdat we geen tijd nemen om te herstellen, omdat er een andere/emotionele oorzaak is, of omdat we erfelijke aanleg hebben voor bepaalde diepliggende aandoeningen. Bacteriën, virussen of schimmels gaan zich vastzetten in ons lichaam en kunnen dan doordringen tot de cellen of zelfs de celkernen van bepaalde organen, waar zij zich gaan vermeerderen. Dit is vaak een langdurig proces, maar kan ook sneller gaan dan je misschien denkt.

” Ziekten overvallen ons niet als een donderslag bij heldere hemel, maar ontwikkelen zich uit de dagelijkse kleine zonden tegen de natuur. En als deze zich hebben opgehoopt, breken ze schijnbaar plotseling uit in een ziekte!”

– Hippocrates (grondlegger van de geneeskunst), 4e eeuw v. Chr

Wat gebeurt er als je het op je lever hebt?

De lever speelt een belangrijke rol in het opruimen van een te veel aan stoffen in ons lichaam, hetzij goedaardig of kwaadaardig. Te veel van iets is nooit goed, dus zelfs iets goedaardigs als een ogenschijnlijk onschuldig kruid kan op de lever gaan werken, denk bijvoorbeeld aan Salie. Saliethee werkt fantastisch bij keelpijn, maar te veel saliethee onttrekt vocht, waardoor het vocht zich gaat ophopen. Dit is dus niet goed voor het uitscheiden van afvalstoffen en niet goed voor de lever en galblaas. Hier komt het gezegde: “ik heb het op m’n lever” dan ook vandaan. Als we maar door blijven gaan met de overmatige inname van “schadelijke” stoffen dan gaan die zich opbouwen in de lever en die kan de hoeveelheid niet meer aan. Ook emoties kunnen zich daar middels levercirrose vastzetten. Vaak nemen we niet zomaar te veel van iets, vaak heeft het te maken met een emotioneel tekort dat we proberen te compenseren. Saliethee is redelijk onschuldig, maar alcohol, suiker en koffie zijn minder onschuldig.

Zelfvergiftiging

Het proces wat ik hierboven heb uitgelegd wordt ook wel ‘zelfvergiftiging’ genoemd, of homotoxicose. De homotoxicosleer maakt onderscheid tussen zes zelfvergiftigingsfasen in oplopende mate van ernst. Wat je eigenlijk wil is dat de ontwikkeling van een symptoom of ziekte zich niet verder gaat uitbreiden naar een volgende fase, dus we proberen altijd terug te werken naar 0. De eerste vier fasen zijn goed behandelbaar, maar de laatste twee fasen zijn een stuk lastiger om te keren. Denk bijvoorbeeld aan ziektebeelden zoals kanker, schizofrenie, ernstige spierziekten, immuniteitsverlies. Dat wil niet zeggen dat we vanuit kruidengeneeskundig perspectief klaar zijn met behandelen. We kunnen heel goed begeleiden middels kruiden die chemotherapie of psychiatrie ondersteunen, maar vaak is er sprake van contra-indicaties met zware medicatie vanuit de allopathie.

Mariadistel en Artisjok

Mariadistel (Carduus marianus) is in dit geval een hele goede optie. Mariadistel heeft geen directe bijwerkingen of contra-indicaties, maar er is wel sprake van een versnelde uitscheiding door het heropbouwen van de lever, dit kan ervoor zorgen dat andere medicatie tijdelijk niet of nauwelijks werken. Zo krachtig is Mariadistel. Met name bij ernstige lever-aandoeningen en vergiftiging (d.w.z. zowel chronische als acute vergiftiging) is Mariadistel eerste keuze.

Er zitten heel veel opbouwende stoffen in Mariadistel, maar het belangrijkste in deze is het Flavonderivaat Silymarine. Silymarine is standaard aanwezig in vergiftigingscentra in Europa, zodat het onmiddelijk intraveneus kan worden toegediend bij bijvoorbeeld vergiftigingen door paddestoelen (Vliegenzwam, Groene Knolamoniet). De gal secretie wordt gestimuleerd, vetten en giftstoffen worden sneller afgebroken en afgevoerd, de darmperistaltiek wordt geprikkeld en de cellen van de lever worden beschermd en opgebouwd.

Mariadistel en Artisjok zijn nauw aan elkaar verwant. Ze behoren beiden tot de familie van Composieten, Artisjok is eigenlijk de gecultiveerde bloemknop van een distel. Artisjok (Cynara scolymus) beschikt daarom over een soortgelijke werking, maar voegt nog een belangrijk onderdeel toe: cynarine. Cynarine heeft een diuretische werking, waardoor afvalstoffen makkelijker via de urinewegen worden afgevoerd.

Een combinatie van Mariadistel en Artisjok is veilig en geeft uitstekende resultaten bij geelzucht, ontstoken of vergrote lever, zwart-galligheid (depressie), galblaasontsteking, acute en chronische hepatitis, galstenen, levercirrose en het lijstje gaat nog even door. Kijk voor een complete lijst aan indicaties en interacties met andere medicatie eens hier. Bij twijfel, altijd contact opnemen met je arts.

3 manieren om kruidenthee te zetten

Moederkruid Motherwort Migraine Tanacetum parthenium


Kruidenthee, of tisane, is een infusie van plantendelen (bladeren, bloemen, wortels of zaden) in water. De meeste inhoudsstoffen van geneeskrachtige planten kunnen in water worden opgelost, al is het vaak niet de hoogste concentratie, maar hoog genoeg voor een mooi effect op ons algeheel welzijn; Hetzij fysiek, hetzij geestelijk.

Er zijn verschillende methoden om kruidenthee te zetten, de methode die je verkiest is afhankelijk van het type kruid en/of de plantendelen. Ik zal dat hieronder even uitleggen:

  1. De meest gangbare methode is een infusie van 90 graden, waarbij het kruid wordt overgoten door water dat net van het kookpunt af is. Standaard koffie is een veel voorkomend voorbeeld van een infuus, maar het is ook de manier van thee zetten die ons veelal is aangeleerd.

De meeste planten geven hierin goed hun smaak af. Maar de meer kwetsbare bloemen, zoals Madeliefjes of Driekleurig Viooltje, raken veel van hun smaak juist kwijt. Het is het beste om tere bloemen eerst te overgieten met lauw warm water en dit een paar minuten te laten staan alvorens het hete water er over heen te gieten. Een infuus is na 10 minuten klaar met trekken.

2. Het is ook mogelijk een kruidenthee te maken in koud water, dat heet een maceraat. Je maakt een maceraat door het gewenste kruid in een pot met koud water gedurende 4-8 uur op kamertemperatuur weg te zetten en daarna af te zeven. Dit duurt weliswaar wat langer, maar de mineralen en andere inhoudsstoffen blijven mooi in tact.

Sommige planten, zoals Kaasjeskruid en Citroenmelisse, bevatten veel slijmstoffen. Slijmstoffen zijn hoog in kiezelzuur (ook wel silicium genoemd) en dat heeft een uitstekende uitwerking op ons lichaamseigen kiezelzuur in botten, bindweefsel en slijmvliezen. Thee van Kaasjeskruid, Citroenmelisse of Slangenkruid is dan ook fijn om te drinken wanneer je last hebt van ontstoken slijmvliezen in mondholten, longen en de maag. Het zijn wel kieskeurige planten, want als je er een infuus van maakt (een thee van 90 graden) dan veranderen ze in snot en komt er weinig smaak en slijmstof vrij. Het bereiden van een maceraat is voor deze kruiden de beste methode.

3. Tot slot kan je ervoor kiezen om een kookextract te maken, dit noemen we een decoct. Een decoct maak je door plantendelen in een pannetje met koud water volledig onder te dompelen en deze op het vuur 20 minuten te laten sudderen. Een decoct is voor de meeste kruiden niet geschikt, maar juist wel voor de wat hardere plantendelen, zoals de Cichorei wortel of Venkelzaden.

Door het zachtjes koken van zaden en wortels komen de inhoudsstoffen vrij die bij een infuus of maceraat gewoon in het kruid verstoppertje zouden spelen. Cichorei is een wat bescheiden en verlegen kruid, vaak heeft ze wat meer tijd en aandacht nodig. Een decoct is dan en fantastische optie.


Theemix maken

Lavendel, Kamille en Valeriaan doen het samen erg goed in een slaapmix, maar kamille en lavendel geven het beste hun geneeskracht af in een infuus, terwijl Valeriaan thee van de wortel wordt gezet en dus het beste tot zijn recht komt in een decoct. Je kan er daarom voor kiezen om ze afzonderlijk klaar te maken en aan het einde samen te voegen. Dat noem je dan weer een incoct. Wat zal je heerlijk slapen!

“Thee moet dansen”

Ik koop zelf geen theezakjes meer in de winkel, zelfs niet als de planten organic zijn geteeld of de theezakjes ongebleekt zijn. Waarom niet? Omdat kruiden graag de ruimte krijgen. In een theezakje zitten alle kruiden bovenop elkaar geperst. Om een gebalanceerde kruiden thee te maken is het daarom fijn om met filters te werken. Ikzelf maak daarom alleen nog maar grote potten thee en giet die gedurende de ochtend of avond over een filter uit in mijn kopje (zoals te zien is op de foto). En dat bevalt me goed, want daardoor krijg ik lekker veel gezond vocht binnen.

Voorzorgsmaatregelen

Het is altijd aan te raden om even onderzoek te doen of de losse kruiden die je in huis hebt ook daadwerkelijk in grote hoeveelheid mogen worden ingenomen.

Zoethout (om maar een zeer geliefd thee kruid te noemen) mag door het aanwezige glycyrrhinezuur niet te vaak en te veel worden ingenomen. Mensen met een verhoogde bloeddruk doen er zelfs goed aan Zoethout in het geheel te mijden. Zoethout werkt zoals het door de bijnieren aangemaakte cortisol, een geweldig natuurlijk remedie voor mensen met de ziekte van Addison of bij allergieën, maar altijd met mate.